Sinds 1 januari 2026 is de Europese CO₂‑grensheffing, beter bekend als CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism), een feit. Voor bedrijven die bepaalde producten invoeren van buiten de EU kan dat een ingrijpende
verandering betekenen. Wat begon als een technisch klimaatinstrument, heeft vandaag een directe impact op kostenstructuren, supply chains en rapporteringsverplichtingen.
Dit moet je weten.
Een prijs op CO₂, ook voor import
De logica achter CBAM is eenvoudig: ingevoerde producten moeten voortaan dezelfde koolstofkost dragen als producten die in Europa worden gemaakt. Europese producenten betalen al voor hun uitstoot via het emissiehandelssysteem (ETS). Zonder correctie zouden buitenlandse producenten, die die kost vaak niet
hebben, een concurrentievoordeel behouden.
CBAM trekt dat recht en moet tegelijk vermijden dat productie verschuift naar landen met minder strenge klimaatregels. Voor bedrijven betekent dit dat CO₂ niet langer enkel een intern duurzaamheidsvraagstuk is, maar ook een factor in internationale handel.
Wie valt onder de regeling?
Voorlopig richt CBAM zich op zes productgroepen met een hoge uitstoot: ijzer en staal, aluminium, cement, meststoffen, elektriciteit en waterstof. De toepassing hangt af van je importvolume:
- Meer dan 50 ton per jaar: CBAM van toepassing
- Elektriciteit en waterstof: geen drempel, altijd verplicht
In de praktijkvallen vooral kmo’s met structurele importstromen onder de regeling.
Van rapportering naar kost
CBAM wordt gefaseerd ingevoerd, met twee sleuteljaren. In 2026 ligt de focus op rapportering. Bedrijven moeten in detail aangeven hoeveel CO₂-uitstoot gepaard gaat met hun invoer. Die informatie komt meestal van leveranciers buiten de EU, die dus plots transparant moeten zijn over hun productie.
Vanaf 2027 volgt de financiële impact. Importeurs moeten dan CBAM‑certificaten aankopen. Eén certificaat staat gelijk aan één ton CO₂. De prijs volgt de ETS-markt en schommelde begin 2026 al rond 75 euro per ton. CO₂-uitstoot wordt daarmee een directe en meetbare kost.
Nieuwe verplichtingen voor importeurs
Voor bedrijven die onder CBAM vallen, verandert er operationeel heel wat:
- Erkenning is verplicht
Alleen erkende CBAM‑aangevers mogen nog betrokken goederen invoeren. Zonder toelating kan de douane je zending tegenhouden. - Data wordt cruciaal
Je moet betrouwbare emissiegegevens kunnen voorleggen. Wie dat niet kan, valt terug op standaardwaarden -en die zijn bewust hoog, met hogere kosten als gevolg. - Jaarlijkse aangifte
De eerste volledige aangifte (over 2026) moet tegen 30 september 2027 ingediend worden.
Effect in de hele keten
CBAM heeft impact op meer dan alleen importeurs. Niet‑EU leveranciers worden verplicht hun
emissies in kaart te brengen. Importeurs krijgen extra administratie en kosten.
Afnemers kunnen geconfronteerd worden met prijsstijgingen. CO₂ wordt daarmee een factor in commerciële onderhandelingen en leverancierskeuzes.
Risico én opportuniteit
Hoewel CBAM extra administratie meebrengt, creëert het ook kansen. Bedrijven die hun keten goed kennen en met lage‑emissie leveranciers werken, kunnen hun kosten beperken, zich onderscheiden in de markt, en beter inspelen op toekomstige regelgeving. Transparantie evolueert van verplichting naar competitief voordeel.
Wat bedrijven nu best doen
Afwachten is geen strategie meer. Voor bedrijven die mogelijk in scope vallen, is voorbereiding cruciaal:
- Check of je import onder CBAM valt
- Vraag tijdig erkenning aan als CBAM‑aangever
- Verzamel emissiedata bij leveranciers
- Voorzie budget voor toekomstige certificaatkosten
- Organiseer interne verantwoordelijkheid (bv. supply chain of finance)
- Communiceer met leveranciers én klanten
Wat komt er nog aan?
Europa kijkt al verder. Er liggen plannen op tafel om CBAM uit te breiden naar producten waarin
staal of aluminium verwerkt zit, zoals machineonderdelen of toestellen.
De richting is duidelijk: CO₂‑transparantie wordt een basisvoorwaarde in internationale handel.
CBAM is geen tijdelijke maatregel, maar een structurele verschuiving. Voor kmo’s betekent dat nieuwe verplichtingen, maar ook nieuwe keuzes. Wie vandaag inzet op inzicht in emissies en sterke ketens, kan morgen niet alleen risico’s beperken, maar ook een voorsprong nemen.