Vanaf 12 augustus 2026 gaat de Europese Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) van kracht. De impact op Vlaamse bedrijven is groot: de regels veranderen niet alleen wat er verpakt wordt, maar ook hoe. Voor kmo’s is het cruciaal om actie te ondernemen.
Europese wet met directe impact
De PPWR vervangt de bestaande richtlijn en geldt meteen in alle lidstaten. ‘Dat is een belangrijk verschil,’ zegt Dimitri Strybos (OVAM). ‘Het is een verordening, wat betekent dat de regels rechtstreeks van toepassing zijn op bedrijven.’
De wetgeving viseert de volledige levenscyclus van verpakkingen - van ontwerp en productie tot afvalverwerking - en heeft als doel om de hoeveelheid afval terug te dringen en circulariteit te stimuleren. Tegen 2030 moeten alle verpakkingen recycleerbaar zijn en moet het totale volume van verpakkingen dalen.
Wat verandert er concreet?
Voor bedrijven betekent de PPWR een duidelijke verandering:
- Ten eerste komt er een sterke focus op preventie. ‘Voor het eerst zijn er bindende doelstellingen rond reductie van verpakkingen voor de producenten,’ zegt Strybos. ‘En fabrikanten en importeurs zullen moeten aantonen dat hun verpakking niet groter of zwaarder is dan nodig.’
- Ook wordt recycleerbaarheid verplicht. Tegen 2030 mogen enkel nog verpakkingen gebruikt worden die voldoen aan strenge recyclagecriteria. ‘Design for recycling wordt essentieel. Bedrijven doen er goed aan daar nu al mee aan de slag te gaan,’ vertelt Strybos.
- Hergebruik wordt nog belangrijker. In sectoren zoals horeca en logistiek worden concrete doelstellingen ingevoerd. ‘Vanaf 2027 moet een take-away zaak bijvoorbeeld toelaten dat klanten hun eigen verpakking meebrengen, en vanaf 2028 ook een herbruikbaar alternatief aanbieden,’ verduidelijkt Strybos. Bepaalde plastic wegwerpverpakkingen verdwijnen volledig, zoals kleine portieverpakkingen of overbodige bundels.
Nu starten is noodzakelijk
De PPWR legt ook meer druk bij bedrijven zelf. Wie verpakte producten op de markt brengt, wordt expliciet verantwoordelijk voor de hele levenscyclus. ‘Bedrijven moeten nagaan of ze onder de definitie van ‘producent’ vallen,’ licht Strybos toe. ‘Bedrijven moeten zelf de definitie van producent tegen het licht houden.’ Ook komen er nieuwe administratieve verplichtingen, zoals een conformiteitsverklaring voor verpakkingen. ‘Vanaf de startdatum moeten fabrikanten op de technische verklaring bij de verpakking documenteren dat die conform PPWR is,’ zegt hij.
Hoewel 2030 nog ver weg lijkt, is het essentieel om nu actie te ondernemen. ‘De grootste fout die bedrijven vandaag maken, is denken dat er nog tijd genoeg is,’ zegt Strybos. ‘De omschakeling van verpakkingen en productielijnen kan jaren voorbereiding vragen. Er zijn ook nog discussies op Europees niveau, bijvoorbeeld over testmethodes of bepaalde technische definities en criteria, maar dat mag geen reden zijn om te wachten.’
Hoe kunnen bedrijven zich voorbereiden?
Volgens OVAM ligt de sleutel bij een proactieve aanpak:
- Analyseer je verpakkingen op overbodig materiaal of slechte recycleerbaarheid
- Werk aan toekomstbestendig design met eenvoudige, recycleerbare materialen
- Bekijk hergebruik, zeker voor transport- en serviceverpakkingen
- Werk samen in de keten met leveranciers
De PPWR zal investeringen vragen, maar ze creëert tegelijk kansen. ‘Dit is niet alleen een verplichting, maar ook een opportuniteit,’ besluit Strybos. ‘Bedrijven die nu inzetten op circulaire verpakkingen, bouwen een voorsprong op in een markt die sowieso die richting uitgaat.’
Saartje Boutsen